DENİZ

Sert Mercanlar İçin Su Değerleri Hakkında Başlangıç Bilgileri

4 posts in this topic

Merhaba Değerli Hobici Dostlarımız,

Bu hobiye gönül veren bir çok arkadaşımız sert mercanları çok sevmekte. Ancak bir çok parametrenin ne işlevi olduğunu ne gibi yararları veya zararları olduğunu sert mercanlar üzerinde bilmemektedir. Buda kimi sorunların çözümlerinde sadece ideal olan değerlerin önerilmesinden başka izah getirememektedir. Eğer bu parametreleri doğru algılayabilirsek sorunlarımızın kaynağına daha çabuk ulaşıp çözüm üretebiliriz. Ben bu yazımda bunlardan bir kaçını ele alacağım. Ancak şu da bilinmeli ki çok detaya inip ne kafa karıştırmak isterim ne de kendime bu konuda güvenirim. Sadece yüzeysel ama bir o kadarda bilinmesi gereken bilgileri verebileceğim.

Bu parametreler Amonyak, Isı,pH, kH ,Ca ,Mg ve fosfat olacaktır. Peki başlıkla ilgili ilintiyi nasıl oluşturacağız? Cevap basit. Sert mercanlar fiziksel büyümeyi iki motorla yaparlar. Biri fotosentez diğeri kalsifikasyon. Bu parametrelerin bu iki motora etkilerini elimden geldiğince açıklayacağım. Ekleme düzeltme yapmak isteyen konuya vakıf her üyemizin katkısı değerli olacaktır.

Başlamadan önce şunu açıkca belirtmek gerekiyor. Sert mercanların büyüme faktörlerini (yukarıdaki parametreler) bağımsız olarak tek tek etkisini söyleyebilmek imkansız gibidir. Sözünözü diğerlerini sabit tutup herhangi bir parametre ile oynamak bilgi verir ancak genelleme yapmak için yeterli olmaz. Çünkü sabit tutulan değişkenler her tankta farklı seviyelerde olabilir.

Öncelikle NSW denen doğal deniz suyundaki parametreleri verelim.

Ca: 380-450 ppm

Mg: 1250-1350 ppm

kH: 7 -11 dKh

Sıcaklık: 24-28C

pH:7.8-8.5

Fosfat: <0.003 ppm

Amonyak: <0.1 ppm

Kalsiyum (Ca) :

Kalsiyum elementi sert mercanlarda kalsifikasyonun önemli parçalarından biridir. Olmazsa olmazı diyebileceğimiz bir elementtir. 360 ppm in altındaki oranlarda bulunması kalsifikasyonu negatif etkiler. Ancak olmazsa olmaz olan bu elementin fazlaca akvaryum suyunda olması kalsifikasyona ne gibi +/- etkisi olur? Fazlaca olması kalsifikasyonu fazla etkileyen faktör değildir. Etkisi pozitif yönde azdır. Ancak kH gibi faktörle ilintilendiğinde aşırı olması tankımızın çeşitli yerlerinde özellikle ısının yüksek olduğu ısıtıcı , sump motoru gibi malzemelerde çökmeye sebep olabilir.

Ayrıca kalsiyum elementini kalsifikasyon için mercanın içine almak yüksek enerji gerektiren bir işlem olduğundan ve bu enerji kaynağı mercanlarda fotosentez ile sağlandığından ışıkların yanması ile kalsifikasyon hızlanacaktır. DOlayısı ile ışıklar kapalı iken kalsifikasyon için gerekli enerji sağlanamaz.

Magnezyum (Mg) :

Magnezyum elementi kalsifikasyon veyahut fotosentez olayında yeralmaz. Ancak canlıların temel yapıtaşlarından biri olduğundan hücrelerce kullanılır ancak bu tankımızdaki Mg seviyesini sallandıracak seviyelerde gerçekleşmez ve sadece haftalık su değişimi bunun için yeterli olacaktır.

Ancak kalsifikasyona indirekt etkisi vardır. Kalsifikasyon için elzem olan karbonat(CO3) ve Kalsiyum (Ca) dır. Ancak diyelim ki kalsiyum karbonat (CaCO3) bazlı yeni kum kullandınız. Aragonite mesela. Bu kumumuzun amiyane tabir ile üstü Ca ve CO3 için oldukça çekici gelecektir ve suyumuzdan bunları çekerek kristalize olacaktır. Buda Ca ve CO3 değerlerimizi düşürecek istenmeyen sonuçlar doğuracaktır. Yeniden çözülmesi için ise pH ımızın 6.5 seviyesine gelmesi gerekeceğinden ve bu seviye tuzlusu için ideal olmayacağından bunun gerçekleşmesi olmayacaktır.

İşte burada Mg devreye girerek Ca ve CO3 den hızlıca zar gibi bu yüzeyi kaplar ve çökmeyi kristalize olmayı engeller. Mg seviyesinin az olması bu çökme diye tabir edebileceğimiz olguyu engelleyemecek ve sorun çıkaracaktır. Bu nedenledir ki eğer tankımıza Ca ve veya karbonat girişi yapmadan evvel Mg girişi yapmak daha tutarlı olacaktır.

Mg fazlası daha çok omurgasız canlılarımızı rahatsız edecektir. Azlılığının etkileyebileceği canlı türü ise koralline alg ve tüm enerjisini fotosentezden sağlayan organizmalardır , tüm algler dahil. Ancak ne kadar ihtiyaçları oluyor bunun hakkında kesin bilgi yok. Ancak tuzlu suyumuz Mg açısından yüksek olduğundan pek sorun edilmemiştir.

Sertlik (kH) :

kH ile gösterdiğimiz suyumuzun sertlik birimi iki bileşenden oluşur. Karbonat ve Bikarbonat. Kullandığımız bir çok test bu ikisini bir alarak ölçer. Sert Mercanlar Bikarbonat az kullansalarda kalsifikasyon için vazgeçilmezi CO3 tür.

Düşük kH larda CO3 orantısal olarak suda çok az bulunur. Ve bunun azlığı mercanda strese neden olup ölümüne neden olabilir.

Yüksek kH larda kalsifikasyonun artış gösterdiği belirtilmiştir. İdealden yukarı çıkıldığında ise çökme gerçekleşeceğinden yüksek khlarda durmak kolay olmayacaktır.

Sudaki bikarbonatın bir önemli etkisi ( kalsifikasyonda bikarbonatı mercanın kendisi üretir dışarıdan almaz) karbon kaynağı olarak kullanılmasıdır. Bu nedenledir ki kH düşmelerinde hem fotosentez hem de kalsifikasyon kötü etkilenir.

pH:

pH suyumuzun asidikliği önemli bir faktördür. Düşük pHlarda kalsifikasyon için gerekli olan karbonat oranı suda azalarak bikarbonata dönüşür ve kalsifikasyonu olumsuz etkiler. Kalsifikasyon esnasında mercanın iç pH ı 9.3 seviyesinde olmaktadır. Ve kalsifikasyon sonucu ortaya çıkan H iyonu dışarı salınır. Eğer dışarısı yani suyumuzun pH ı düşük olursa idealden bu çıkış zor olur gerçekleşmez ve mercan stres sonucu kaybedilebilir. Ayrıca ideal seviyelerinden yükseğe çıkılması ise fotosenteze darbe vuracağından bu seviyelerede gelinmemesi yerinde olur. İdeal olan aralığın alt seviyesine yakın olmak en optimum olarak önerilmektedir.

pH ın kH ile ilişkisi ise araştırmalar göstermiştir ki pH seviyesi değiştikçe bu iki bileşenin denklemdeki oranı değişmektedir. pH düştüğünde bikarbonat artış gösterirken arttığında karbonat artış gösterir. pH arttıkça artan karbonat oranı kH değerinde de artış göstertir. Çünkü karbonatın kH değerine etkisi bikarbonattan iki kat fazladır.

Kalkwasser kullanırken çökelme olmamasının az çok nedeni ise pH ıda aynı şekilde yüksek tutarak Karbonat miktarında artış sağlamasıdır. Yanlış anlaşılmasın Kalkwasser uzun süreli kullanımı tabiki yer yer çökeltme yaşatacaktır, özellikle taban kumumuzun yer yer sertleştiğine tanık olmuşuzdur bu nedenle.

Sıcaklık:

Sert mercanlarda çok etkisi olan bir parametredir. Özellikle yükselişi mercan kayıplarına neden olmaktadır. Yükselen sıcaklık suda çözünmüş oksijeni azaltacak ve mercanın ihtiyacını karşılamayacağı için bleach başlayacaktır. Ayrıca yükselen ısı nedeni ile bağışıklık sistemi zayıflayan mercan hastalıklara karşı çok daha hassas olacaktır. Aslında Bleach ( beyazlaşma) in en büyük sebebi enfeksiyonlardır. Aynı şekilde artış gösterecek CO2(karbondioksit) miktarı suyun pH ını etkileyerek mercana zarar verebilecektir.

Fosfat:

Fosfor temel yapı taşlarından biri olduğundan her şekilde akvaryuma girişini engellememiz mümkün değildir. Kontrol altında tutmak mümkündür. Fosfatın en büyük kaynağı yemlerdir. Fosfat oranı düşük yem verdiğimizi düşünsekte aminoasitlerin proteine dönüşmesi için aralarındaki bağı fosfor sağlar. Yani sadece protein olan yem verilse de sisteme fosfat girişi sağlanmış olur. Ayrıca balıklara normal veyahut az yemleme yapmanız olayı çok az değiştirir. Çünkü fosfatın yüzde olarak çok çok büyük kısmı balık pisliği ile akvaryuma girecektir. Hatta akvaryuma atmadan bir bardak suya koyup salınmasını bekleyen hobiciler bunun faydasını çok az göreceklerdir.

Fosfat mercanlar için çok önemlidir, çünkü enerji için harcayacakları ATP yi ADP den dönüştürmek için ihtiyaç duyarlar. Kalsiyumu anlatırken enerji ihtiyacını anlatmıştık, bu vb durumlarda enerji sağlamak mühimdir.

Fazlası kalsifikasyonu etkilemektedir. Kristalize olarak mercanın kalsifikasyonuna izin vermemektedir. Bazı çalışmalarda kalsifikasyona girmesi mercanın kalsifikasyonunu durdurmasa da iskeletinin çok zayıf olmasına sebep olduğunu belirtmekte.

(Fosfat sıfırlanmasının yaşanmasının yarattığı sorun yukarıda bahsettiğimiz enerji sağlanmasında etken element olmasıdır. Örneğin fosfatınız sıfırlanırsa Nitrifikasyon bakterileriniz Amonyakı nitrite sonra nitrata çevirmek için ihtiyaç duyduğu enerjiyi sağlayamaz. Bu da sorunlara neden olur. ULNS gibi sıfır atık düzeyinde çalışan akvaryumlar bu sıfırlanma sıkıntısını AMinoasit girişi ile sağlarlar. AMino asitler saf olarak tek tek girmediğimiz hazır markalı solüsyon olarak kullandığımızda bu solüsyonlarda (protein fosfor ilişkisi) fosfor bulunduğundan dolaylı olarak bakterilere enerji kaynağı için bu element verilmiş olur. )

Fosfat çok incelenmiş bir bileşen olmadığından ne kadar ideal seviyede olursa o kadar iyi demek yeterli gelecektir.

Son olarak testlerle ölçüm yaptığımız ve kalsifikasyonu engelelyen fosfat türü inorganik olandır. Fazla olduğunda yosun problemi açabilse de bazı yosunların organik fosfatı inorganiğe çevirme kapasitesi olduğundan fosfatınızın çok düşük olmasına rağmen neden yosun derdi oluyor diye çok üzmeyin kendinizi.

Amonyak:

Amonyak oldukça tehlikeli bir bileşendir, özellikle balıklarımız için. NH3 ile gösterilir, çok daha az tehlikelisi NH4 ile gösterilen Amonyumdur. Ancak bizim pH larımızda NH3 daha fazladır. Bu nedenle bu maddeyi düzgün bir biyolojik denge oturana dek balıklarımızla temas ettirmeyiniz!

NH3 ün sert mercanlar için durumu biraz farklıdır. N (azot) olarak besin ihtiyacı olduğundan çok dert etmeyebilirler. Ancak N ve NO3( Nitrat) artışı besinin bol olmasına sebep vereceği için yosun artışına neden olacaktır. Mercanlarda da yosun bulunduğundan mercanın derisinde zoo artışı olacaktır. Bu artış dolayısı ile fotosentez yapan bu canlılar için daha çok CO2 (karbondioksit) tüketimi demek olacağından kalsifikasyon için gerekli CO2 yeterli sağlanamayacağından mercan zoo ları kovacaktır ve bleach gözükecektir.

Zoo , mercanda simbiyotik ilişkide partnerlerden biridir. Mercana besin , enerji ve O (oksijen ) taşır.

Umarım az çok neden ideal seviyelerde suyumuzu tutmamız gerektiğiniz az çok anlatabilmişimdir.

8 people like this

Share this post


Link to post
Share on other sites

Hocam paylaşım için teşekkür ederiz. Çok faydalı bir türkçe kaynak olmuş.

1 person likes this

Share this post


Link to post
Share on other sites

Bu tür paylaşımlar, hem forumu, hem de hobicileri uçurur :) bunun tek şuçlusu sizsiniz :) elleriniz dert görmesin.

2 people like this

Share this post


Link to post
Share on other sites

Create an account or sign in to comment

You need to be a member in order to leave a comment

Create an account

Sign up for a new account in our community. It's easy!


Register a new account

Sign in

Already have an account? Sign in here.


Sign In Now

  • Recently Browsing   0 members

    No registered users viewing this page.